Een elektrische boiler hangt meestal ergens uit het zicht, in de meterkast, op zolder of onder het aanrecht. Toch bouwt zich binnenin vaak ongemerkt een probleem op dat de levensduur van je boiler flink kan verkorten. Dat probleem is kalk. Gelukkig herken je de signalen vrij makkelijk en kun je er veel aan doen.

Hoe komt kalk in je boiler terecht?

Kraanwater bevat opgeloste mineralen, vooral calcium en magnesium. Hoe meer daarvan in het water zit, hoe harder het water is. In Nederland ligt de gemiddelde hardheid rond de 8 Duitse graden (°dH), al verschilt dat per regio behoorlijk.

Zodra je water verwarmt, slaat een deel van die mineralen neer als kalksteen. Dat gaat sneller naarmate de temperatuur hoger is. Een boiler die het water dag in dag uit op temperatuur houdt, is daardoor een ideale plek voor kalkaanslag. De meeste kalk belandt op het verwarmingselement en op de bodem van de tank.

Aan deze signalen herken je een verkalkte boiler

Kalk legt zich als een isolerende laag om het verwarmingselement. Het element moet daardoor langer branden om dezelfde hoeveelheid water op te warmen. Let bijvoorbeeld op de volgende signalen.

1. Je hoort tikken, knetteren of sissen tijdens het opwarmen.
2. Het duurt langer voordat het water na een douchebeurt weer warm is.
3. Je hebt minder warm water dan vroeger, terwijl je verbruik gelijk is gebleven.
4. Er komen witte korreltjes of vlokjes mee uit de kraan.
5. De thermische beveiliging slaat af en toe af.

Herken je een of meer van deze punten, dan is het verstandig om de boiler te laten nakijken. Een dikke kalklaag kost niet alleen extra stroom. Het element kan er ook door oververhit raken en uiteindelijk doorbranden.

Wat kun je zelf doen om kalk te voorkomen?

Begin bij de temperatuur. Veel boilers staan hoger ingesteld dan nodig is. Zet je de thermostaat op ongeveer 60 graden, dan heb je genoeg warm water en blijft de kans op legionella klein. Een hogere stand levert vooral meer kalk op.

Laat de boiler daarnaast periodiek doorspoelen en het element ontkalken. Woon je in een gebied met hard water, dan is dat eens per twee à drie jaar geen overbodige luxe.

Ga je binnenkort een nieuwe boiler kopen? Kijk dan eens naar een model met een droge weerstand. Bij zo’n boiler zit het element in een afgesloten huls en komt het niet rechtstreeks in contact met het water. In de tank zet zich nog steeds wat kalk af, maar het element zelf blijft gespaard.

De meest grondige aanpak is het water ontharden voordat het je boiler bereikt. Een waterontharder op de hoofdleiding haalt het calcium en magnesium via ionenuitwisseling uit het water. Daardoor komt er in de boiler nauwelijks nog kalk terecht. Bovendien hebben je kranen en wasmachine er ook baat bij.

Ontharden bij de bron, waar let je op?

Kies je voor ontharden, kijk dan goed naar hoe het apparaat werkt. Magnetische ontharders worden vaak voor een lage prijs aangeboden, maar onderzoek van onder meer de Duitse consumentenbond liet al jaren geleden zien dat ze de hardheid van het water niet veranderen. Een ontharder met harsbolletjes en regeneratiezout doet dat wel, zoals die van Van Meerendonk Waterontharders.

Veel mensen kijken vooral naar de aanschafprijs terwijl het verbruik op de lange termijn minstens zo zwaar weegt. Een toestel zonder stroomaansluiting dat alleen regenereert als dat echt nodig is, gaat zuiniger om met zout en water.

Welk model bij jou past, hangt verder af van je waterverbruik en de ruimte bij je watermeter. Een groot gezin heeft meer capaciteit nodig dan iemand die alleen woont. Wil je opties naast elkaar leggen, dan helpt een vergelijking van de beste waterontharder per gezinssituatie om sneller tot een keuze te komen.

Een boiler die jaren meegaat

Kalk ontstaat geleidelijk, dus je merkt het vaak pas laat. Met een verstandige temperatuurinstelling en af en toe een onderhoudsbeurt kom je al een heel eind. Pak je het harde water ook bij de bron aan, dan blijft het element schoon en hoef je minder snel op zoek naar een vervanger.