Wie warm water of ruimteverwarming van gas naar stroom brengt, ziet op de jaarafrekening twee regels van plaats wisselen. Het gasverbruik daalt, het stroomverbruik stijgt. Of de rekening daardoor lager of hoger uitvalt, hangt vooral af van het apparaat en van het moment waarop het werkt. Het energiecontract bepaalt de rest, en dat deel wordt groter naarmate er meer stroom doorheen gaat.
Een rekenvoorbeeld voor warm water
Stel dat een huishouden met een cv-ketel 260 kuub gas per jaar gebruikt voor douchen, afwassen en de keukenkraan. Bij 1,45 euro per kuub is dat ongeveer 377 euro per jaar.
Gaat dat warme water over op een gewone elektrische boiler, dan is daarvoor zo'n 2.340 kWh stroom nodig. Bij 26 cent per kWh komt dat neer op ongeveer 608 euro: duurder dan gas. Een warmtepompboiler haalt het grootste deel van de warmte uit de lucht en heeft voor dezelfde hoeveelheid warm water ongeveer 780 kWh nodig. Dat kost rond de 203 euro per jaar.
Het verschil tussen die twee toestellen is ruim 400 euro per jaar. Geen enkel contract overbrugt dat. Wie een elektrische boiler vervangt of een nieuwe kiest, haalt daar de grootste winst.
Het leveringstarief is maar een deel van de prijs
Een energiecontract bestaat uit meerdere onderdelen. Naast de prijs per kilowattuur betaal je vaste leveringskosten, en nieuwe klanten krijgen vaak een korting over het eerste contractjaar. Hoe die onderdelen samen je rekening vormen is bij een elektrisch verwarmde woning belangrijker dan bij een woning die het grootste deel van haar warmte uit gas haalt.
Van de prijs per kWh is alleen het kale leveringstarief per leverancier verschillend. Energiebelasting en btw zijn overal gelijk. Bij de 2.340 kWh van een elektrische boiler scheelt een verschil van 3 cent in dat kale tarief ongeveer 70 euro per jaar, met btw erbij rond de 85 euro. Bij een huishouden dat 2.000 kWh in totaal afneemt, valt hetzelfde verschil nauwelijks op.
Wat er gebeurt als het gas bijna verdwijnt
Zolang er een gasaansluiting is, betaal je vaste kosten voor die aansluiting: netbeheerkosten die bij elke leverancier gelijk zijn en vaste leveringskosten die per leverancier verschillen. Bij een groot gasverbruik vallen die kosten weg tegen de rest. Gaat het gasverbruik naar een paar honderd kuub, dan worden ze een flink deel van de gasrekening, en levert een scherp gastarief weinig meer op.
Dat verklaart waarom een huishouden dat grotendeels elektrisch verwarmt, vaak bij een andere leverancier uitkomt dan de ranglijst voor een gemiddeld huishouden aangeeft. Wie het gas helemaal kwijt is, kan ook overwegen de gasaansluiting te laten verwijderen. Dat is wel een definitieve stap.
Het moment van opwarmen telt mee
Een boilervat van 150 liter dat van 15 naar 60 graden wordt opgewarmd, slaat ongeveer 8 kWh warmte op. Wanneer die warmte erin gaat, maakt voor de rekening uit.
Vroeger was de nacht het vaste moment, vanwege het daltarief. Bij veel leveranciers is het verschil tussen normaal- en daltarief klein geworden, en bij een enkeltariefmeter is er helemaal geen verschil. Voor huishoudens met zonnepanelen verschuift het gunstige moment naar het midden van de dag. Vanaf 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling. Stroom die je teruglevert, levert dan minder op dan stroom die je inkoopt kost: de wet garandeert tot en met 2030 een vergoeding van minimaal de helft van het kale leveringstarief, zonder belastingen. Elke kWh zonnestroom die in het boilervat verdwijnt, hoef je 's avonds niet in te kopen.
Bij een dynamisch contract volgt de stroomprijs de markt per uur, bij een groeiend aantal leveranciers zelfs per kwartier, en wisselt de gasprijs doorgaans per dag. Een boiler met een tijdklok of een slimme sturing kan opwarmen op de goedkoopste uren. Of dat genoeg oplevert om het prijsrisico van zo'n contract te dragen, hangt af van de omvang van het verbruik en van hoeveel aandacht je eraan wilt besteden.
Wanneer je opnieuw vergelijkt
Er zijn twee goede momenten: bij de installatie, met een schatting van het nieuwe verbruik, en na het eerste volle jaar, als er echte meterdata liggen. Gebruik dan het verbruik van een heel jaar en niet van één winter. Een boiler werkt in juli net zo hard als in januari, en dat verschuift het jaartotaal. Met die cijfers zie je welke leverancier bij dit verbruik het voordeligst uitpakt, in plaats van bij een gemiddeld huishouden dat niet op jouw woning lijkt.
Wie na dat jaar wil wisselen terwijl het vaste contract nog loopt, hoeft niet te wachten. Onder de Energiewet, die sinds 1 januari 2026 geldt, mag de leverancier alleen een opzegvergoeding vragen die hij baseert op de prijs van zijn eigen vergelijkbare aanbod op de dag dat je opzegt. Vraagt hij nieuwe klanten dan evenveel of meer dan jij betaalt, dan blijft de vergoeding op nul.
Eerst het apparaat, dan het contract
De volgorde is daarmee duidelijk. Het apparaat bepaalt hoeveel stroom er nodig is, het moment van opwarmen bepaalt wat die stroom kost, en het contract bepaalt wat je per kWh betaalt. Wie de eerste twee goed heeft geregeld, kan op Energievergelijker.nl het nieuwe stroomverbruik invullen en ziet per leverancier wat dat over een heel jaar kost.







