Een elektrische boiler en een thuisbatterij met stekker lijken op het eerste gezicht twee totaal verschillende apparaten. Toch kunnen ze juist heel goed binnen hetzelfde slimme energiesysteem worden gebruikt. De thuisbatterij slaat elektriciteit op voor een later moment, terwijl de elektrische boiler energie omzet in warm water. Door beide apparaten slim aan te sturen, kun je proberen zoveel mogelijk goedkope stroom of zelf opgewekte zonne-energie binnen je eigen woning te gebruiken. Dat wordt de komende jaren steeds interessanter, omdat het moment waarop je elektriciteit gebruikt belangrijker wordt.

Vooral huishoudens met zonnepanelen kunnen hiervan profiteren. Op een zonnige middag produceren de panelen regelmatig meer elektriciteit dan er op dat moment in huis wordt gebruikt. Je kunt dit overschot terugleveren, maar je kunt het ook lokaal benutten. Een thuisbatterij kan een deel opslaan en een elektrische boiler kan een ander deel gebruiken om alvast warm water te maken. Zo worden elektriciteitsopslag en warmteopslag slim met elkaar gecombineerd.

Wat is een thuisbatterij met stekker?

Een thuisbatterij met stekker is een compacte batterij die via het stopcontact kan worden gebruikt. Het principe lijkt op dat van een grote powerbank voor je woning. Wanneer er elektriciteit beschikbaar is die je op dat moment niet nodig hebt, kan de accu worden opgeladen. Op een later moment kan de opgeslagen elektriciteit weer in huis worden gebruikt.

Moderne modellen kunnen hiervoor samenwerken met een slimme meter en bijvoorbeeld een P1-meter. Het systeem ziet dan hoeveel elektriciteit de woning afneemt of juist teruglevert. Daardoor kan de batterij automatisch reageren. Heb je zonnepanelen en ontstaat er een overschot, dan kan de accu gaan laden. Zodra de zonnepanelen minder produceren en je woning elektriciteit nodig heeft, kan de batterij juist ontladen.

Het aantrekkelijke van deze categorie is vooral de relatief eenvoudige installatie. Er bestaan modellen die via een geaard stopcontact kunnen worden aangesloten en waarvoor bij normaal plug-in gebruik geen grote aanpassing aan de meterkast nodig is. Wie zich verder wil verdiepen in de werking, verschillende modellen en praktische mogelijkheden vindt hierover uitgebreide informatie op Thuisbatterijblog.nl.

Een elektrische boiler is eigenlijk ook een vorm van energieopslag

Bij energieopslag denken we meestal direct aan een accu, maar een elektrische boiler slaat indirect eveneens energie op. Alleen gebeurt dat niet in de vorm van elektriciteit. De elektrische energie wordt gebruikt om water te verwarmen en deze warmte wordt vervolgens in het boilervat bewaard totdat je warm water nodig hebt.

Dat biedt interessante mogelijkheden. Stel dat je zonnepanelen rond 13.00 uur volop elektriciteit produceren, terwijl niemand thuis is. Normaal gesproken heb je op dat moment misschien nauwelijks elektriciteitsverbruik. Door de boiler juist tijdens deze uren te verwarmen, wordt een deel van de zonnestroom omgezet in warm water. Dat warme water kun je vervolgens 's avonds gebruiken tijdens het douchen.

Daarmee functioneert het boilervat feitelijk als een eenvoudige warmtebuffer. De thuisbatterij doet iets vergelijkbaars, maar bewaart de energie als elektriciteit. Juist de combinatie van beide systemen geeft je meer mogelijkheden om je energieverbruik over de dag te verschuiven.

Slim aansturen van de boiler met een thuisbatterij met stekker

Het wordt vooral interessant wanneer je de boiler en thuisbatterij niet onafhankelijk van elkaar laat werken. Met slimme aansturing kun je bepalen welk apparaat op welk moment energie krijgt. Daarbij kan bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de productie van zonnepanelen, het actuele huishoudelijke verbruik, de laadstatus van de batterij en eventueel de actuele elektriciteitsprijs.

Een logische volgorde kan bijvoorbeeld zijn dat je eerst het normale huishoudelijke verbruik dekt. Vervolgens kan een deel van het zonne-overschot worden gebruikt om de boiler op te warmen. Is er daarna nog steeds zonnestroom over, dan kan deze in de thuisbatterij worden opgeslagen. De ideale volgorde is overigens niet voor ieder huishouden hetzelfde. Heb je 's avonds veel elektriciteit nodig, dan kan het juist verstandig zijn om voldoende capaciteit in de batterij beschikbaar te houden.

Slimme software kan dit proces steeds verder automatiseren. Sommige batterijsystemen kunnen inmiddels vooruit plannen aan de hand van verwacht verbruik, zonneproductie, weersverwachtingen en elektriciteitsprijzen. Ook een boiler kan met geschikte regelapparatuur worden aangestuurd op bijvoorbeeld zonne-overschot of goedkope stroommomenten.

Welke energie gebruik je het beste eerst?

Er bestaat geen universele regel die voor iedere woning de beste uitkomst geeft. Een huishouden dat vooral 's avonds veel stroom verbruikt, heeft bijvoorbeeld meer aan voldoende opgeslagen elektriciteit in de thuisbatterij. Een gezin waarin iedere avond meerdere mensen douchen, kan juist relatief veel energie kwijt in het opwarmen van het boilervat.

Het belangrijkste is dus niet dat de boiler altijd voorrang krijgt of dat de batterij altijd als eerste moet laden. Een slim energiesysteem kijkt naar wat er later op de dag nodig is. Daarmee voorkom je bijvoorbeeld dat je batterij om 14.00 uur leeg wordt gebruikt om de boiler te verwarmen, waarna je 's avonds dure elektriciteit van het net moet inkopen.

Waarom zonnepanelen de combinatie extra interessant maken

Met zonnepanelen wordt de combinatie van een thuisbatterij met stekker en elektrische boiler nog logischer. Zonder opslag moet de elektriciteit namelijk worden gebruikt op ongeveer hetzelfde moment waarop deze wordt geproduceerd, of worden teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Een batterij en boilervat geven je twee verschillende manieren om dat energiegebruik te verschuiven.

Een voorbeeld maakt dit duidelijk. Je zonnepanelen produceren tussen 11.00 en 15.00 uur veel elektriciteit. Een deel daarvan gaat rechtstreeks naar apparaten die op dat moment aanstaan. Vervolgens kan de boiler worden verwarmd en kan de thuisbatterij worden geladen. Wanneer je later thuiskomt, staat er warm water klaar en kan de opgeslagen elektriciteit uit de batterij worden gebruikt voor andere apparaten.

Je probeert daarmee niet per se zoveel mogelijk energie op te slaan. Het doel is vooral om de beschikbare elektriciteit op een nuttig moment en op een nuttige manier binnen de woning te gebruiken.

Ook interessant met dynamische energieprijzen

Zonder zonnepanelen kan slimme aansturing eveneens interessant zijn. Bij een dynamisch energiecontract verandert de kale elektriciteitsprijs gedurende de dag. Hierdoor ontstaan goedkopere en duurdere uren. Een slim aangestuurde thuisbatterij kan rekening houden met dergelijke prijsverschillen en op gunstige momenten laden en ontladen.

Een elektrische boiler heeft daarbij een groot voordeel: warm water hoeft meestal niet precies te worden geproduceerd op het moment dat je het gebruikt. Als je 's avonds wilt douchen, kan het water onder de juiste omstandigheden al enkele uren eerder worden verwarmd. Je kunt het energiegebruik van een boiler daardoor relatief eenvoudig verschuiven.

De thuisbatterij heeft dezelfde flexibiliteit. Ook daarbij kun je elektriciteit op het ene moment opslaan en later gebruiken. Wel moet je rekening houden met omzettingsverliezen van een batterij. Het is daarom niet automatisch voordelig om goedkope netstroom eerst in een accu op te slaan om die elektriciteit vervolgens weer te gebruiken voor het verwarmen van water.

Rechtstreeks de boiler verwarmen kan efficiënter zijn

Dit is een belangrijk verschil tussen een boiler en een thuisbatterij. Heb je op een bepaald moment voldoende goedkope stroom of een overschot aan zonnestroom en moet het water toch nog worden verwarmd? Dan ligt het vaak meer voor de hand om die elektriciteit rechtstreeks door de boiler te laten gebruiken.

Wanneer elektriciteit eerst in een thuisbatterij wordt opgeslagen, vindt er tijdens het laden en ontladen energieverlies plaats. De round-trip efficiency van een batterij is immers nooit 100 procent. Door beschikbare elektriciteit rechtstreeks naar een apparaat te sturen dat de energie op dat moment nuttig kan gebruiken, vermijd je een extra opslagcyclus.

Dat betekent niet dat de thuisbatterij overbodig is. Integendeel: elektriciteit is veel veelzijdiger dan opgeslagen warmte. De energie uit de batterij kan 's avonds bijvoorbeeld worden gebruikt voor verlichting, televisie, koken en andere elektrische apparatuur. Warmte die eenmaal in de boiler zit, kun je alleen als warm water gebruiken. De kunst is daarom om beide vormen van opslag slim naast elkaar te gebruiken.

Let op het vermogen van de elektrische boiler

Bij het combineren van beide apparaten moet je goed naar het vermogen kijken. Een thuisbatterij met stekker kan niet onbeperkt vermogen leveren. Een elektrische boiler kan tegelijkertijd een relatief grote elektrische verbruiker zijn. Je kunt daarom niet automatisch aannemen dat de batterij zelfstandig het volledige vermogen van de boiler kan leveren.

In veel situaties is dat bovendien helemaal niet nodig. Het doel hoeft niet te zijn om de boiler volledig vanuit de accu te verwarmen. Veel interessanter is het om de totale energiestromen in huis slim te regelen. Wanneer zonnepanelen voldoende produceren, kan de boiler bijvoorbeeld rechtstreeks zonnestroom gebruiken terwijl de batterij tegelijkertijd wordt geladen of juist niets doet.

Wil je met hogere vermogens werken of een batterij op een eigen groep aansluiten, dan gelden andere aandachtspunten dan bij gewoon plug-in gebruik. Laat aanpassingen aan de elektrische installatie uitvoeren of beoordelen door een deskundige installateur.

Boiler en thuisbatterij als één slim energiesysteem

De volgende stap is dat steeds meer apparaten in huis niet meer afzonderlijk naar energie kijken. Een slim energiesysteem kan in theorie rekening houden met zonnepanelen, een thuisbatterij, elektrische boiler, laadpaal, warmtepomp en andere grote verbruikers.

Dat maakt energiebeheer een stuk interessanter. In plaats van simpelweg te zeggen dat de thuisbatterij moet laden zodra er zonnestroom beschikbaar is, kan het systeem vooruitkijken. Is de boiler al warm genoeg? Hoe vol is de batterij? Wordt er vanavond veel elektriciteit verwacht? Is morgen veel zon voorspeld? En zijn er gedurende de komende uren goedkope elektriciteitsprijzen?

Juist door deze informatie te combineren kan energie steeds vaker worden gebruikt op het moment dat dit het meest logisch is. Voor huishoudens betekent dat vooral dat slimme aansturing minstens zo belangrijk wordt als de capaciteit van afzonderlijke apparaten.

Voor wie is deze combinatie interessant?

Een thuisbatterij met stekker naast een elektrische boiler is vooral interessant wanneer je actief meer controle wilt krijgen over je eigen energiegebruik. Met zonnepanelen kun je proberen een groter deel van de zelf opgewekte elektriciteit thuis te benutten. Met een dynamisch energiecontract kun je daarnaast proberen energiegebruik naar gunstige uren te verplaatsen.

Je hoeft daarvoor overigens niet direct een volledig geautomatiseerd huis te bouwen. Je kunt klein beginnen met een elektrische boiler die op logische momenten wordt verwarmd en later een thuisbatterij toevoegen. Vervolgens kun je beide apparaten steeds slimmer laten samenwerken.

De grootste winst zit uiteindelijk in het voorkomen van onnodige energiestromen. Waarom zonnestroom terugleveren terwijl de boiler later toch elektriciteit nodig heeft? En waarom de batterij leegtrekken voor warm water wanneer je verwacht dat je de opgeslagen elektriciteit 's avonds harder nodig hebt? Door daar bewust mee om te gaan, wordt een elektrische boiler onderdeel van een veel slimmer energiesysteem.

Thuisbatterij met stekker combineren met een elektrische boiler: zo werkt het

Een thuisbatterij met stekker en elektrische boiler kunnen elkaar uitstekend aanvullen. De batterij bewaart elektriciteit die later voor allerlei apparaten kan worden gebruikt, terwijl de boiler elektriciteit omzet in warmte en deze in het boilervat bewaart. Met zonnepanelen ontstaat daardoor een interessante combinatie: overtollige zonnestroom kan worden verdeeld tussen warm water en elektrische opslag.

De slimste oplossing is niet om de boiler standaard vanuit de thuisbatterij te laten draaien. Rechtstreeks beschikbare zonnestroom gebruiken om water te verwarmen kan efficiënter zijn, omdat je daarmee omzettingsverliezen van de batterij vermijdt. De thuisbatterij blijft vervolgens beschikbaar voor momenten waarop andere elektrische apparaten stroom nodig hebben. Door de boiler, zonnepanelen en thuisbatterij gezamenlijk aan te sturen, kun je energie steeds meer gebruiken wanneer dat voor jouw huishouden het meest logisch is.